Bảo hiểm thất nghiệp: Nộp ít, trợ cấp hậu hĩnh

Thời gian hưởng trợ cấp thất nghiệp từ ba tháng đến 12 tháng. Chỉ cần đóng 120 ngàn đồng/năm, khi thất nghiệp được trợ cấp thất nghiệp tổng cộng đến 1,8 triệu đồng.

Từ đầu năm 2009, ngoài khoản tiền bảo hiểm xã hội phải nộp hàng tháng, người lao động sẽ phải đóng thêm 1% thu nhập cho bảo hiểm thất nghiệp. Tuy nhiên, phải sang năm 2010 thì quỹ bảo hiểm thất nghiệp mới bắt đầu chi trả trợ cấp thất nghiệp.

Ai phải đóng, đóng bao nhiêu?

Theo Nghị định 172 ngày 12-12, các đối tượng phải đóng bảo hiểm thất nghiệp là:

- Người lao động là công dân Việt Nam có hợp đồng lao động, hợp đồng làm việc từ đủ 12 tháng đến 36 tháng hoặc không xác định thời hạn, kể cả những người được tuyển dụng làm việc tại các đơn vị sự nghiệp của nhà nước trước ngày Nghị định 116 ngày 10-10-2003. Mức đóng bảo hiểm thất nghiệp là 1% tiền lương, tiền công tháng. 

Tiền lương, tiền công đóng bảo hiểm là tiền lương theo ngạch, bậc và các khoản phụ cấp chức vụ, phụ cấp thâm niên vượt khung, phụ cấp thâm niên nghề (nếu có), cao nhất là 20 tháng lương tối thiểu (20 tháng lương tối thiểu hiện nay là 10,8 triệu đồng (xem ví dụ mức đóng và mức trợ cấp ở bảng 1).

- Người sử dụng lao động có từ 10 lao động trở lên tại cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp, tổ chức chính trị-xã hội, tổ chức xã hội nghề nghiệp, doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh cá thể, cá nhân thuê mướn lao động, cơ quan, tổ chức, cá nhân nước ngoài hoạt động tại Việt Nam... Người sử dụng lao động phải đóng bằng 1% quỹ tiền lương, tiền công đóng bảo hiểm thất nghiệp của những người lao động tham gia bảo hiểm thất nghiệp.

Người đang hưởng lương hưu, trợ cấp mất sức lao động hàng tháng có hợp đồng lao động, hợp đồng làm việc thì không thuộc đối tượng đóng bảo hiểm thất nghiệp.

Cách thức chi trả trợ cấp thất nghiệp 

Mức trợ cấp thất nghiệp hàng tháng bằng 60% mức bình quân tiền lương, tiền công tháng đóng bảo hiểm thất nghiệp của sáu tháng liền kề trước khi thôi việc, mất việc. Thời gian chi trả trợ cấp thất nghiệp từ ba tháng đến 12 tháng, tùy số năm đóng bảo hiểm thất nghiệp (xem bảng 2). Điều kiện để hưởng bảo hiểm thất nghiệp là phải đóng bảo hiểm đủ 12 tháng trở lên trong vòng 24 tháng trước khi thôi việc, mất việc. Do đó, trong năm 2009 sẽ chưa có người lao động nào được chi trả trợ cấp thất nghiệp vì chưa đủ thời gian đóng bảo hiểm.

Ngoài ra, để được hưởng bảo hiểm thất nghiệp, người lao động phải đăng ký với cơ quan lao động khi thôi việc, mất việc (trong vòng bảy ngày làm việc) và chưa tìm được việc làm sau 15 ngày kể từ ngày đăng ký. Hàng tháng họ phải thông báo với cơ quan lao động về việc tìm việc làm, nhận việc làm qua dịch vụ giới thiệu việc làm miễn phí hoặc tham gia khóa học nghề (được hỗ trợ học nghề tối đa sáu tháng) phù hợp khi được cơ quan lao động giới thiệu trong thời gian đang hưởng trợ cấp thất nghiệp. Người được trợ cấp thất nghiệp còn được hưởng chế độ bảo hiểm y tế do bảo hiểm xã hội đóng.

Lười kiếm việc sẽ bị cắt trợ cấp 

Người đang hưởng trợ cấp thất nghiệp sẽ bị chấm dứt trợ cấp nếu có việc làm, thực hiện nghĩa vụ quân sự, hai lần từ chối nhận việc làm do tổ chức bảo hiểm xã hội giới thiệu mà không có lý do chính đáng, ra nước ngoài... Riêng trường hợp có việc làm hoặc thực hiện nghĩa vụ quân sự thì sẽ được hưởng trợ cấp một lần bằng giá trị còn lại của phần trợ cấp thất nghiệp mà lẽ ra họ được hưởng hết thời hạn. 

Trường hợp bị tạm giam, không thông báo hàng tháng với bảo hiểm xã hội về việc tìm việc làm trong thời gian hưởng trợ cấp thất nghiệp... sẽ bị tạm dừng trợ cấp.

Sau khi chấm dứt hưởng trợ cấp thất nghiệp, thời gian đóng bảo hiểm thất nghiệp trước đó không được tính để hưởng trợ cấp thất nghiệp cho lần thôi việc, mất việc sau. Thời gian đóng bảo hiểm thất nghiệp cho thời gian làm việc tiếp theo được tính lại từ đầu.

Bị sa thải cũng được trợ cấp thất nghiệp  . Từ 1-1-2009 trở đi, khi thất nghiệp người lao động có còn được hưởng trợ cấp thôi việc hoặc trợ cấp mất việc hay không, thưa ông?  + Ông Lê Quang Trung, Phó Cục trưởng Cục Việc làm (Bộ Lao động-Thương binh và Xã hội): Theo Nghị định 127, thời gian người lao động thực tế làm việc theo các hợp đồng lao động, hợp đồng làm việc mà không đóng bảo hiểm thất nghiệp từ năm 2008 trở về trước được tính để xét hưởng trợ cấp thôi việc, mất việc theo luật lao động hoặc theo quy định về cán bộ, công chức. Thời gian người lao động và người sử dụng lao động đóng bảo hiểm thất nghiệp từ năm 2009 trở đi được tính để miễn trách nhiệm trả trợ cấp thôi việc, mất việc cho người sử dụng lao động. Như vậy, nếu một người lao động mất việc vào ngày 1-1-2010 thì từ ngày 31-12-2008 trở về trước, phần trợ cấp cho người đó sẽ được tính theo chế độ trợ cấp thôi việc, mất việc cũ. Từ ngày 1-1-2009 trở đi sẽ được tính theo chế độ trợ cấp thất nghiệp. . Người lao động ngừng việc do bị sa thải có được hưởng chế độ bảo hiểm thất nghiệp không?  + Những người bị sa thải vẫn được hưởng bảo hiểm thất nghiệp nếu đóng bảo hiểm thất nghiệp đủ thời gian vì họ được xếp vào trường hợp người mất việc. . Xin cám ơn ông.