Tiền tỷ trôi theo triều cường

Năm 2008, TPHCM đã chi hàng trăm tỷ đồng đầu tư xây dựng các công trình bờ bao phòng chống triều cường kết hợp giao thông nông thôn, chống sạt lở bờ sông, tiêu thoát nước. Tuy nhiên, đến thời điểm này hầu hết các công trình vẫn chưa được triển khai thực hiện khiến cho hàng loạt đê bao bị bể hoặc tràn bờ, ảnh hưởng đến đời sống và sinh hoạt của người dân…

Thiếu giải pháp căn cơ?

Đợt triều cường giữa tháng 11 vừa qua đã làm cho hàng loạt đê bao bị bể khiến cho nhà dân, hoa màu ở quận 12, Hóc Môn, Thủ Đức, Củ Chi... bị ngập chìm trong nước. Tiếp xúc với chúng tôi, người dân rất bức xúc khi thành phố đầu tư hàng trăm tỷ đồng để gia cố đê bao nhưng hệ thống đê bao lại bị vỡ nhiều hơn.

Nguyên nhân do đâu? Theo một số người dân, sở dĩ hệ thống đê bao bị vỡ do các đơn vị thi công làm bờ bao chỉ chú ý đến việc làm đê chắn mà quên việc gia cố chân đê nên mỗi khi có triều cường lớn thì chân đê bị hẫng, không chịu được áp lực nước.

Ngoài ra, tình trạng đất dọc đê bao bị bỏ hoang, không có người chăm sóc là một trong những nguyên nhân khiến tình trạng đê bao bị vỡ mỗi khi có triều cường. Ông Nguyễn Văn Thắng, ở KP4, phường Hiệp Bình Phước, quận Thủ Đức cho biết: “Trước đây dọc hai bên bờ kè là đất người dân canh tác nên mỗi khi bờ bao bị lún hay xói mòn là dân tự gia cố.

Nhưng từ khi nhiều doanh nghiệp lấy đất làm “dự án treo” thì đất bị bỏ hoang và đê rất dễ bể khi nước dâng cao”. Tại quận 12, ông Trương Văn Quang, KP1, phường Thạnh Xuân dẫn chúng tôi đi dọc tuyến bờ bao Khe Sanh, bức xúc: “Trước đây rất ít khi vỡ đê hay tràn bờ, từ ngày đất đai chuyển nhượng, bỏ trống nên không ai quan tâm gia cố đê”.

Không ít ý kiến cho rằng, các công trình bờ bao chống triều cường hiện nay sau thời gian gia cố lại bị tràn hoặc vỡ mỗi khi triều cường là do quá trình gia cố thiếu tính toán về mặt kỹ thuật. Thay vì chở đất nơi khác về đắp đê lu lèn thì lại dùng sà lan nạo vét bùn lòng sông để đắp bờ. Gần đây hàng loạt đê bao mới gia cố nhưng vẫn bị vỡ như đê bao rạch Giao Khẩu, Ông Đụng… cũng do nguyên nhân trên.

Đó là chưa nói đến việc triển khai đê chắn bằng bê tông cũng bị vỡ do bị hẫng chân. Nguyên nhân gây ra sạt lở bờ bao Rạch Đĩa là do đơn vị tư vấn thiết kế thực hiện công tác khảo sát chưa kỹ, không nắm rõ tình hình địa chất của khu vực bờ bao có nền hạ yếu, thiết kế phương án nạo vét không phù hợp, biện pháp thi công có nhiều thiếu sót…

Công trình cấp bách, triển khai ì ạch 

Từ nay đến cuối năm còn đến 5 đợt triều cường lớn, tuy nhiên theo báo cáo mới nhất của Ban Chỉ huy PCLB TPHCM vào cuối tháng 11, 151 công trình bờ bao phòng, chống triều cường trong năm 2008 với tổng kinh phí 226 tỷ đồng, mới hoàn thành được 15 công trình (chiều dài 6.600m, kinh phí 15,1 tỷ đồng).

Riêng đối với 35 đoạn bờ bao xung yếu cần gia cố cấp bách trong mùa mưa bão năm 2008 tại quận 12, Thủ Đức và Gò Vấp, đến nay, các quận, huyện đang triển khai thi công được 21/35 hạng mục với chiều dài 2.578m, kinh phí gần 2,7 đồng, trong đó đã hoàn thành 7 hạng mục với chiều dài 1.203m, kinh phí 912,4 triệu đồng.

Theo ông Lê Thanh Liêm, Phó ban Chỉ huy PCLB TPHCM, sở dĩ tiến độ chậm triển khai là do một số hạng mục công trình có tổng mức đầu tư vượt so với thời điểm đề xuất, giá vật tư tăng cao. Ngoài ra, các hạng mục công trình có gói thầu xây lắp lớn hơn 1 tỷ đồng theo quy định phải đấu thầu thi công nên đã ảnh hưởng đến tiến độ triển khai thi công.

Cũng theo ông Liêm, để đẩy nhanh tiến độ, đảm bảo chất lượng và sớm đưa công trình vào sử dụng, phát huy hiệu quả, Ban Chỉ huy PCLB đề nghị đối với các hạng mục công trình bức xúc, nên cho phép chỉ định thầu để ưu tiên thực hiện trước.

Mặt khác, đề nghị các địa phương sớm hoàn chỉnh hồ sơ và phê duyệt báo cáo kinh tế kỹ thuật; đồng thời gửi quyết định phê duyệt cho Ban Chỉ huy PCLB tổng hợp và Sở KH-ĐT xem xét trình UBNDTP quyết định. Đồng thời, các địa phương cần cảnh giác trong việc ứng phó, kiểm tra hệ thống bờ bao và xử lý ngay các điểm bờ bao thấp, lỗ mội, hàm ếch, tránh nguy cơ gây tràn bờ, bể bờ.