1001 chuyện về những người đi lao động xuất khẩu bất thành

Nếu trước đây doanh nghiệp chỉ lo làm sao để kiếm được hợp đồng từ các thị trường tiếp nhận lao động thì nay việc tạo nguồn trong nước mới thật sự là vấn đề khó.

Nhiều lao động phải về nước trước hạn, tuyển người đi gặp khó

Chưa bao giờ khó tuyển được người như hiện nay!

Thống kê của Cục Quản lý lao động ngoài nước cho thấy, trong 10 tháng đầu năm, Việt Nam đã đưa 5260 lao động đi làm việc ở nước ngoài, chỉ đạt 64.73% kế hoạch, giảm 20,59% so với cùng kỳ năm ngoái.

Nhiều doanh nghiệp xuất khẩu lao động (XKLĐ) cho rằng, điều này ngoài tác động xấu của khủng hoảng kinh tế còn do người lao động đã không “mặn mà” với việc “xuất ngoại” vì họ mất niềm tin vào các công ty XKLĐ. 

Ông Nguyễn Xuân Vui, Tổng giám đốc Công ty cổ phần dịch vụ và thương mại hàng không, một doanh nghiệp vốn làm rất tốt việc tạo nguồn, nhưng vào thời điểm này cũng than rằng, chưa bao giờ nguồn lao động xuất khẩu lại khó kiếm như thời điểm này.

Cùng chung quan điểm với ông Vui, ông Hoàng Văn Hùng, Phó tổng giám đốc Công ty CP XKLĐ, Thương mại và Dịch vụ (TTLC), bổ sung thêm: “Nếu trước đây doanh nghiệp chỉ lo làm sao để kiếm được đơn hàng, hợp đồng từ các thị trường tiếp nhận thì nay tạo nguồn trong nước mới thật sự là vấn đề khó”.

Theo tìm hiểu của PV VietNamNet, hiện có rất nhiều lao động có nhu cầu đi làm việc ở nước ngoài. Tuy nhiên, điều khiến người lao động không còn mặn mà như hơn một năm trước đây là bởi lao động mất niềm tin vào các doanh nghiệp XKLĐ.

Không xuất ngoại được còn mất tiền đặt cọc!

Anh Đỗ Văn Thịnh, quê ở Nông Cống, Thanh Hóa cho biết, anh đã một lần đi XKLĐ Hàn Quốc bất thành, bây giờ dù rất muốn đi Đài Loan nhưng anh cũng không dám mạo hiểm bỏ ra một khoản tiền lớn để đi, vì sợ lại rơi vào cảnh “tiền mất tật mang”. 

Lo ngại của anh Thịnh không phải thiếu căn cứ, bởi hiện tại ở Thanh Hóa đang có nhiều công ty môi giới không có chức năng đưa người đi XKLĐ “mọc lên” và nhiều người lao động đã bị lừa đang lâm vào cảnh túng quẫn.

Trường hợp của chị Hoàng Thị Hà ở xã Vĩnh Thịnh, huyện Vĩnh Lộc (Thanh Hóa) là một điển hình. Chị Hà làm hồ sơ rồi đặt cọc cho Công ty CP Dịch vụ xuất khẩu lao động & Chuyên gia Thanh Hóa 10 triệu đồng từ tháng 5/2009 với mong muốn được sang Nga làm công nhân may. Nhưng do khủng hoảng kinh tế không thể đi được, chị Hà đến công ty rút lại tiền đặt cọc. Thế nhưng khi đến rút tiền chị Hà chỉ được công ty trả lại 2 triệu đồng với lý do công ty mất tiền đào tạo...

Chị Hà bức xúc: “Khi về xã tuyên truyền công ty nói rất hay và hứa rất nhiều, nhưng đến khi không đưa lao động đi được thì công ty lại tìm mọi cách lẩn tránh, không trả lại tiền cho người lao động. Chúng tôi thật sự không thể tin các công ty xuất khẩu lao động về tuyển qua xã được”.

Sau lần đi XKLĐ bên Nga bất thành, chị Hà không dám nghĩ tới việc đi XKLĐ lại một lần nữa. (Ảnh: VĐ)

Cùng chung cảnh ngộ như chị Hà,  xã Vĩnh Thịnh còn có hơn 30 lao động đã đặt cọc 5,5 triệu đồng/ người cho Công ty CP Dịch vụ xuất khẩu lao động & Chuyên gia để từ tháng 5/2009 làm thủ tục sang Nga lao động. Nhưng đến khi không đưa được số lao động này sang Nga thì đến nay công ty cũng không trả tiền lại cho người lao động.

Một lao động ở Vĩnh Lộc đi Nga bất thành cũng qua Công ty CP Dịch vụ Xuất khẩu lao động & Chuyên gia, bức xúc: “Vì nghèo khó nên chúng tôi phải vay mượn khắp nơi để có thể đi XKLĐ, nhưng cứ đi qua các công ty XKLĐ kiểu này thì thật sự chúng tôi không dám bỏ tiền ra để đi nữa”.

Loạn đến mức không thể kiểm soát nổi?

Tại Thanh Hóa hiện đang có hàng trăm trung tâm, chi nhánh, văn phòng đại diện tạo nguồn xuất khẩu lao động tại 27 huyện, thị.

Trao đổi với VietNamNet, dù một cán bộ của Sở LĐTB&XH tỉnh Thanh Hóa chuyên phụ trách về XKLĐ không thừa nhận số lượng doanh nghiệp tạo nguồn “khổng lồ” nói trên, song cán bộ này cũng không nắm được con số cụ thể về các chi nhánh doanh nghiệp, các trung tâm đang tạo nguồn tại đây. “Con số bao nhiêu thì chúng tôi còn phải kiểm tra, thống kê lại. Nhưng chắc chắn không nhiều đến thế!”, cán bộ này cho biết.

Theo ông Nguyễn Xuân Vui, việc cho phép quá nhiều chi nhánh doanh nghiệp, các trung tâm khai thác nguồn sẽ dễ nảy sinh những tiêu cực như cạnh tranh không lành mạnh giữa các doanh nghiệp, tạo cơ hội cho “cò” xuất khẩu lao động hoành hành. Điều này không chỉ khổ người lao động mà còn gây khó khăn cho việc tuyển dụng của nhiều doanh nghiệp XKLĐ.

Ý kiến của ông Vui là hoàn toàn có cơ sở, bởi trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa trong thời gian qua đã nhiều lần nảy sinh vấn đề tranh chấp lao động. Một cán bộ huyện của huyện Hoàng Hóa, tỉnh Thanh Hóa cho biết, việc có quá nhiều công ty chi nhánh về tuyển người đi XKLĐ không thành, khiến cho người lao động mất niềm tin vào việc xuất ngoại.

Vị cán bộ này còn cho biết, trên địa bàn huyện Hoàng Hóa thời gian qua có nhiều công ty về địa bàn huyện liên kết với chủ tịch xã đưa người đi XKLĐ, rồi “cắt phí” lại cho chủ tịch xã, nên khi không đưa được lao động đi XKLĐ thì người chịu thiệt không ai khác chính là người lao động. Cũng theo vị cán bộ này thì lao động cần phải tìm hiểu rõ doanh nghiệp trước khi chấp nhận để doanh nghiệp đưa đi XKLĐ.