Sẽ mạnh tay với hàng giả

Tình trạng hàng giả, hàng nhái tiếp tục có diễn biến phức tạp và lan rộng đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến quyền lợi người tiêu dùng và sản xuất trong nước. Làm thế nào ngăn chặn và đẩy lùi tình trạng trên?

Hàng giả bị quản lý thị trường bắt giữ (ảnh chụp tại kho của Chi cục Quản lý thị trường TP.HCM chiều 5-5) - Ảnh: H.T.Vân

Ngày 5-5, gần 500 lãnh đạo các lực lượng quản lý thị trường, công an, biên phòng, hải quan... trên toàn quốc đã tham gia mổ xẻ vấn đề này tại hội nghị triển khai công tác phòng chống buôn lậu, hàng giả, gian lận thương mại năm 2010 do Bộ trưởng Bộ Công thương Vũ Huy Hoàng chủ trì tại TP Đà Nẵng.

Hàng dỏm từ bánh kẹo đến phân bón

Theo cục trưởng Cục Quản lý thị trường Nguyễn Hùng Dũng, tình hình sản xuất, kinh doanh hàng giả, hàng dỏm, hàng nhái ngày càng diễn biến phức tạp về quy mô, lĩnh vực, tổ chức tiêu thụ. Từ những mặt hàng tiêu dùng ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe như: sữa, bánh kẹo, rượu, thực phẩm, hóa chất, tân dược, mỹ phẩm... đến hàng may mặc, đồ chơi trẻ em, mũ bảo hiểm, phân bón... đều xuất hiện hàng giả, hàng nhái. 

Thiếu tướng Nguyễn Tiến Lực, phó tổng cục trưởng Tổng cục Cảnh sát phòng chống tội phạm (Bộ Công an), cũng thừa nhận tình trạng này đang trở nên phổ biến và ngày càng phức tạp. Trên thị trường loại hàng hóa nào có thương hiệu, uy tín, có người mua thì lập tức có hàng giả.

Đặc biệt, theo thiếu tướng Lực, một số hàng giả, hàng nhái được sản xuất từ Trung Quốc sau đó nhập lậu vào trong nước tiêu thụ. Ngoài ra, thời gian gần đây nổi lên việc sản xuất, buôn bán dược phẩm giả, phân bón giả với thủ đoạn rất tinh vi.

Trong năm 2009, riêng lực lượng cảnh sát đã phát hiện, bắt giữ trên 1.000 vụ vi phạm các loại, phạt vi phạm hành chính trên 4 tỉ đồng. Báo cáo của 55 tỉnh thành năm qua, các lực lượng chức năng qua kiểm tra hơn 721.000 vụ, đã xử lý 196.470 vụ vi phạm pháp luật (tăng 1%), tổng số tiền phạt 2.407 tỉ đồng (tăng 13%).

Xử lý chưa triệt để

Trong hàng loạt nguyên nhân dẫn đến tình trạng hàng giả, hàng dỏm, hàng nhái chưa được kiềm chế, nhiều đại biểu chỉ ra nguyên nhân chính là việc xử lý chưa triệt để. Ông Nguyễn Hùng Dũng cho rằng cơ chế quản lý, biện pháp chế tài, xử lý chưa đủ sức răn đe đã gây khó khăn cho công tác kiểm tra, xử lý.

Cùng quan điểm này, thiếu tướng Nguyễn Sinh Xô - cục trưởng Cục Phòng chống tội phạm ma túy Bộ tư lệnh bộ đội biên phòng - phân tích: “Số vụ bị phát hiện, bắt giữ còn thấp so với thực tế. Tỉ lệ khởi tố, điều tra các vụ việc lớn để xử lý theo pháp luật chưa nhiều”.

Hội trường trở nên căng thẳng khi ông Nguyễn Hạc Thúy, phó chủ tịch Hiệp hội Phân bón VN, cho biết cả nước có 61 cơ sở sản xuất phân bón giả, kém chất lượng, bán ra thị trường kiếm lời bất chính trên lưng người nông dân. Tuy nhiên, đến nay chỉ mới điều tra, khởi tố ba vụ, trong đó hai vụ đã “chìm xuồng” mặc dù Bộ Công an, Viện KSND tối cao có quyết định khởi tố.

Ông Thúy đề nghị bộ trưởng có ý kiến: “Vì sao các cấp chính quyền tỉnh Hải Dương làm ngơ. Việc Công ty Tân Trường Sinh và HTX Bắc Bình Vương chưa xử lý đã gây phẫn nộ, nhức nhối trong ngành phân bón và bà con nông dân cả nước”.

Chủ tịch Hiệp hội Gas VN Nguyễn Sĩ Thắng cũng bức xúc: “Trong 1,2 triệu tấn gas tiêu thụ trên thị trường thì gas giả chiếm khoảng 30%. Điều này đã làm thị trường gas trở nên hỗn loạn khó kiểm soát, trốn thuế hằng năm trên 80 tỉ đồng, gây mất an toàn cho người tiêu dùng”.

Xã hội hóa công tác chống hàng giả

Ông Nguyễn Sĩ Thắng đề nghị công tác chống hàng giả cần sự phối hợp của các lực lượng, đồng thời tăng mức chế tài nhằm lập lại trật tự sản xuất, kinh doanh lành mạnh. Các hội viên Hiệp hội Gas tự nguyện đóng góp chi phí cho Quỹ chống gian lận thương mại trong kinh doanh gas để công tác này hiệu quả hơn. Bộ trưởng Vũ Huy Hoàng đồng tình bởi việc xã hội hóa công tác chống hàng giả sẽ huy động được nhiều nguồn lực.

Một biện pháp khác được ông Phùng Tấn Viết, phó chủ tịch UBND TP Đà Nẵng, đưa ra đó là quy định rõ ràng và chặt chẽ công tác giám định. “Hiện các cơ quan chức năng đang lúng túng trong việc giám định hàng giả, hàng nhái. Giám định không đúng thì doanh nghiệp kiện, còn chờ kết quả giám định xong thì hàng hóa đã tiêu thụ hết” - ông Viết cho hay.

Kết luận hội nghị, Bộ trưởng Vũ Huy Hoàng nhìn nhận công tác chống buôn lậu, hàng giả, gian lận còn tồn tại đó là các lực lượng còn bị động, thiếu sót trong nắm tình hình thị trường và phối hợp chưa chặt chẽ, còn mang tính cục bộ. Bộ trưởng Hoàng cho biết đang thiết lập các cơ chế, chính sách nhằm chế tài đủ mạnh, tăng mức xử phạt để đủ sức răn đe các hành vi vi phạm.

Hiện Bộ Công thương đã trình Chính phủ để ra nghị định về xử lý vi phạm sản xuất, kinh doanh hàng giả, hàng dỏm, hàng nhái. Đồng thời các lực lượng tăng cường kiểm tra chặt chẽ và xử lý ở mức cao nhất các hành vi sản xuất, kinh doanh các mặt hàng ảnh hưởng sức khỏe.