Nhạc trưởng Suzuki trở lại trong đêm Beethoven

Nhạc trưởng và cũng là nghệ sỹ đàn cello lừng danh người Nhật Bản Suzuki Hidemi đã trở lại Việt Nam trong chương trình hòa nhạc “Beethoven Cycle” tại Nhà hát Lớn Hà Nội đêm 13 và 14/11/2009.

Hai đêm hòa nhạc đã diễn ra với những tràng vỗ tay bất tận, đáp ứng lòng mong mỏi của những khán giả say mê nhạc cổ điển, đặc biệt là nhạc của Beethoven, một trong những tên tuổi vĩ đại nhất trong lịch sử âm nhạc nhân loại.

Nhạc trưởng Suzuki Hidemi chỉ huy dàn nhạc trong đêm Beethoven tại Nhà hát Lớn Hà Nội, 13/11/2009.

Sau khúc mở màn của vở nhạc kịch duy nhất của Beethoven “Fidelio”, khán giả ấn tượng mạnh với bản Concerto cho piano số 3 với sự trình diễn của tài năng piano trẻ Lưu Hồng Quang. Âm nhạc Beethoven thường được nhắc đến với những giá trị to lớn về nội dung tư tưởng như tính cách mạng, chất anh hùng ca, sự xung đột kịch tính…, nhưng bản Concerto số 3 vang lên đậm chất trữ tình, bay bổng đến ngỡ ngàng. Beethoven còn được biết đến là một nghệ sỹ bậc thầy về đàn piano, 32 bản sonata và một số concerto cho piano của ông được đánh giá là kinh điển mẫu mực về kỹ thuật piano và khả năng diễn tả. Đây là tác phẩm đầu tiên được viết ở giọng thứ và cũng là tác phẩm đánh dấu giai đoạn sáng tạo bứt phá từ nghệ thuật cổ điển.

Sau chương mở đầu mạnh mẽ, linh hoạt với những nét chạy lướt phóng khoáng và phần cadenza tinh tế, chương hai vô cùng trữ tình sâu lắng và thơ mộng với những giai điệu hòa quyện giữa piano và các nhạc cụ gỗ, hòa thanh đẹp, tự do hơn, mang hơi hướng của nghệ thuật lãng mạn sau này. Tác phẩm kết thúc trong âm hưởng đầy lạc quan và tươi tắn. 

Nghệ sỹ trẻ Lưu Hồng Quang mới biểu diễn chính tác phẩm này cùng một dàn nhạc tại Australia, nhưng lần này, anh rất xúc động khi được biểu diễn trước thầy cô, bạn bè cũ và những người thân trong gia đình, đặc biệt là người cha cũng là người thầy âm nhạc đầu tiên của mình – nghệ sĩ Lưu Quang Minh. Tuy mới bước sang tuổi 19 nhưng gương mặt đầy triển vọng này đã chiếm giữ số lượng giải thưởng đáng kinh ngạc, gồm 6 giải quốc tế trong đó 1 giải đặc biệt, 2 giải nhất, 1 giải nhì và 2 giải ba tại các nước Ý, Nhật Bản và Úc.

Phần cuối của đêm nhạc là Bản giao hưởng số 3 cũng là tác phẩm tâm điểm của chương trình. Đây cũng là một trong những tác phẩm tốn nhiều giấy mực của giới phê bình âm nhạc. Beethoven viết tác phẩm này khi ông vừa vượt qua 6 năm đen tối nhất của cuộc đời mình, thính giác dần mất cùng với những vinh quang trước đó, cuộc sống hoàn toàn cô độc do phải che giấu bệnh tật, tuyệt vọng tột cùng vì không còn hy vọng đi tiếp niềm đam mê. Nhưng thật phi thường và khó tin, Beethoven đã tìm cách sáng tạo âm nhạc khi tai hoàn toàn không cảm nhận được âm thanh.

Suziki Hidemi được biết đến là nhà nghiên cứu và biểu diễn rất thành công các tác phẩm âm nhạc thời kỳ baroque.

Đời sống cá nhân khắc nghiệt cộng với sự biến đổi chính trị và xã hội châu Âu thời kỳ đó, đặc biệt là cách mạng Pháp đã hun đúc nên một tinh thần cách mạng quyết liệt trong con người Beethoven. Bản giao hưởng số 3 với đề tựa ban đầu là “Bonaparte”, nhằm tôn vinh Napoleon, nhưng sau khi Napoleon lên ngôi vua, Beethoven đã bỏ đề tự đó và tác phẩm mang tên mới “Sinfonia Eroica” (Giao hưởng anh hùng ca).

Chương I của giao hưởng như một chiến trường thật sự, có thể giữa Thiện và Ác, có thể là giữa thế lực ánh sáng và bóng tối, cũng có thể là giữa loài người mong manh với sự xấu xa trong đấu tranh sinh tồn không bao giờ kết thúc. Những xung đột kịch tính tăng dần và òa vỡ lặng yên trong giây lát rồi tiếp tục mạnh mẽ kiên quyết như bất tận. Chương II như một khúc tưởng niệm những mất mát hy sinh, âm điệu buồn thương nhưng trong sự trang trọng, thanh cao. Chương schezo và chương cuối như sự tươi mới của tái sinh, âm điệu thanh bình của cuộc sống bên cạnh niềm hân hoan chiến thắng. Tác phẩm kết thúc hào hùng và rạng rỡ.

Đây là chương trình thứ ba trong chuỗi chương trình hòa nhạc giới thiệu lần lượt 9 bản giao hưởng bất hủ của Beethoven do DNGH Việt Nam tổ chức, từ năm 2009 đến hết 2011. Mỗi chương trình sẽ mời một nhạc trưởng tầm cỡ quốc tế tham gia.