CHUYÊN ĐỀ
Hàng ngàn ngôi nhà mới đua nhau đón Tết trên vùng lũ Phú Yên
Cơn bão số 11 kèm trận lũ lịch sử đầu tháng 11/2009 đã “cày nát” Phú Yên, làm 80 người chết, 1.777 ngôi nhà bị sập hoàn toàn, nhiều khu dân cư bị xóa sổ. Nhưng xuân này, người dân vùng “rốn lũ” vẫn đón một cái Tết an khang.
Tưng bừng khánh thành nhà mới đón Tết Đúng 100 ngày sau trận lũ lịch sử, không ai dám tin rằng đã có 1.394 ngôi nhà mới mọc lên trên mảnh đất Phú Yên, kiên cố hơn, khang trang hơn, được khánh thành trong dịp Tết Canh Dần. Hai vợ chồng ông Nguyễn Sạ (85 tuổi) và bà Nguyễn Thị Xiếu (80 tuổi) ở thôn Kỳ Lộ, xã Xuân Quang 1, huyện Đồng Xuân vẫn chưa thể quên đêm kinh hoàng ấy. Đêm 2/11/2009, lũ từ sông Kỳ Lộ tràn qua, may nhờ hàng xóm giúp đỡ, ông bà vừa kịp ra khỏi nhà trước khi nhà sập. Nhờ chính quyền địa phương và bà con quan tâm giúp đỡ, hôm nay ông bà đã xây lại được ngôi nhà mới trị giá 60-70 triệu đồng. Có nhà mới, hai ông bà lại hồ hởi: “Có “ông Nhà nước” mới làm được đó cháu, bây giờ cả xóm nhà ông bà to nhất đấy. Tết này vui lắm, mừng lắm, có lẽ sống thêm được nhiều tuổi nữa”. Bà Tô Thị Chính ở thôn Phước Nhuận, xã Xuân Quang 3, huyện Đồng Xuân ở một mình trong xóm vắng gần sông. Nước lũ tràn về, nhà sập, nhờ ghe cứu hộ vớt đi. Nhiều ngày đêm phải tá túc nhà người quen, được sự cưu mang của cộng đồng chòm xóm, nhà bà được xây dựng lại ở một nơi cao ráo hơn. Nhà khánh thành đúng vào ngày tảo mộ ông bà, có chỗ thờ cúng tổ tiên, có nhà mới để ở, có niềm vui nào hơn thế! Bà con đến chia vui, với chất giọng miền Trung, bà Chính phấn khởi: “Tui nói không có ông nào bằng “ông Nhà nước” mình hết. Bữa đầu xét cho 12 triệu, mấy bữa sau ổng cho tám triệu nữa, làm nhà xong cũng còn có chút đỉnh mua sắm trong nhà”. Tại vùng lũ Phú Yên có đến hàng ngàn ngôi nhà như thế vừa được xây dựng xong, kịp đón Tết. Nhà thấp nhất vài ba mươi triệu, nhiều nhà có giá trị đến vài trăm triệu đồng. Nếu như cách đây ba tháng, cảnh nhà sập, đổ nát sau lũ là phổ biến, thì những ngày này ở vùng lũ Đồng Xuân, Tuy An, Sông Cầu nhà mới mọc lên như nấm, càng gần đến Tết không khí càng rộn - đó là một điều ngoài sức tưởng tượng của ngay cả những người trong cuộc. Ông Nguyễn Phụng Ngoạn - Phó Chủ tịch UBND huyện Tuy An - cho biết: “Riêng huyện Tuy An có đến 98% số nhà sập trong lũ được xây dựng lại trước Tết, chỉ một vài nhà do yếu tố khách quan như chưa được tuổi, hoặc nhà có người chết họ kiêng kỵ chưa xây thôi”. Còn theo ông Vũ Thanh Bình - PGĐ Sở LĐ-TB&XH tỉnh Phú Yên - thì ngoài việc ưu tiên xây dựng nhà ở cho bà con vùng lũ còn có hàng trăm ngôi nhà tình nghĩa, nhà xóa nhà tạm, nhà đại đoàn kết cũng được khánh thành trước Tết. Theo thống kê mới nhất của Sở Lao động - Thương binh và Xã hội tỉnh Phú Yên, trong 1.777 ngôi nhà sập hoàn toàn do lũ, đến nay đã được hỗ trợ xây dựng lại được 1.394 nhà. Trong số 383 nhà chưa xây có 188 hộ đang chờ được cấp đất vào khu tái định cư. Ông Vũ Thanh Bình - PGĐ Sở LĐ-TB&XH tỉnh Phú Yên cho biết, không kể nguồn hỗ trợ từ các tổ chức cá nhân, mỗi hộ có nhà sập hoàn toàn (70-100%) được tỉnh giải quyết cấp 20 triệu đồng. Các địa phương chỉ đạo rất chặt chẽ việc triển khai xây dựng lại nhà cho bà con vùng lũ. Xóm Trường vẫn mong Xuân Cả nước biết đến cái xóm Trường nhỏ bé sau cơn lũ lịch sử: 56 hộ với 44 nóc nhà bị đổ sập, 18 người chết trong một đêm, ruộng vườn, cây cối trôi sạch theo dòng nước lũ. Sau lũ, huyện Đồng Xuân quy hoạch ngay cho xóm Trường một khu tái định cư dưới chân núi Hòn Chinh, cách xa xóm cũ chừng 1km. Mỗi hộ được nhận 300 mét vuông đất để xây dựng nhà. Tuy nhiên do nhiều yếu tố, mặt bằng khu tái định cư triển khai không kịp thời, bà con nhận đất xong đã đến ngày cận Tết. Cả xóm không ai kịp xây nhà. Phương án cấp nhà bạt cho dân đón Tết đã được tỉnh Phú Yên chỉ đạo triển khai. Tại đây với sự hỗ trợ của lực lượng đoàn thanh niên, cơ quan quân sự huyện Đồng Xuân, 44 căn nhà bạt được dựng lên trên một khu đất rộng rải, thoáng mát. “Không thể bù đắp được những mất mát quá lớn của người dân xóm Trường, nhưng những gì làm đựợc cho họ chúng tôi đã làm, chỉ mong sao bà con sớm vượt qua khó khăn ổn định cuộc sống…” - Phó chủ tịch UBND huyện Đồng Xuân Võ Cao Phi tâm sự. Điều dễ nhận thấy nhất là vào 25 tháng Chạp, các hạng mục công trình phục vụ dân sinh khu tái định cư như mặt bằng, điện, nước sinh hoạt đã và đang được thi công và hoàn chỉnh. Sôi động nhất tại đây trong những ngày qua là công trình đường nội bộ khu dân cư, do Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Phú Yên và Công ty TNHH xây dựng Đức Anh ở TP Tuy Hòa đảm nhận. Con đường được khởi công vào ngày 1/2 và hoàn thành vào ngày 10/2. Tuy nhiên với tinh thần quyết tâm của đơn vị thi công, đến chiều ngày 7/2 đã hoàn thành và nghiệm thu kỹ thuật. Anh Phan Tiến Đức - Giám đốc Công ty TNHH xây dựng Đức Anh - cho biết: “Xác định đây là công trình phục vụ bà con vùng lũ, chúng tôi cố gắng làm sớm ngày nào hay ngày ấy để góp phần giảm bớt khó khăn mất mát cho bà con. Tuy nhiên về mặt mỹ thuật và chất lượng công trình vẫn đảm bảo”. Thượng tá Đinh Quang Nhất - Phó tham mưu trưởng Bộ chỉ huy Quân sự tỉnh, tổng chỉ huy công trường – cũng chia sẻ: “Đây được gọi là “Con đường thần tốc” cho nên toàn bộ lực lượng cán bộ chiến sĩ ăn ở tại chỗ cùng nhân dân, làm cả ngày đêm để kịp hoàn thành tuyến đường”. Như vậy cho đến lúc này, 56 hộ dân xóm Trường đã có chỗ ăn ở tạm, có chỗ thờ cúng ông bà tổ tiên trong ba ngày Tết. Những ngày giáp Tết chúng tôi đến đây chứng kiến và cảm nhận trong mỗi căn nhà bạt là những gia đình, những nạn nhân của thiên tai với những hoàn cảnh, những số phận khác nhau; người mất con, mất vợ; người mất cha mẹ; người mất chồng; có người mất cả 4 người thân… Nhưng nỗi đau của họ đã vơi đi phần nào, bà con có đủ niềm tin để vượt qua, bởi lẽ ba tháng nay cả cộng đồng đều chung tay sẻ chia, giúp đỡ. Trời đã ngả về chiều, tôi ghé thăm một ngôi nhà bạt, phía trước nhà mấy khóm cúc, vạn thọ vừa được bứng nơi khác đem về đã kịp nở hoa. Chủ nhân của ngôi nhà là ông Ngô Hoàng Tài, 60 tuổi. Ông nhớ lại: nửa đêm 2/11, nước sông Kỳ Lộ tràn vào như thác đổ, nhà hai vợ chồng đứa em gái sập trước, kéo nhau chạy sang nhà ông, sau đó đến lượt nhà ông sập, tất cả trôi theo dòng nước. Sáng ra chỉ mình ông còn sống nhờ bám được trên cây dừa… Ồng Tài tâm sự: “Ba tháng nay ở tá túc nhà người thân, nhưng ở nhờ lâu qúa cũng ngại. Bây giờ có nhà bạt bộ đội cho, tuy là nhà tạm nhưng cũng là nhà mình, tự do hơn. Hơn nữa Tết có chỗ thờ cúng hai vợ chồng đứa em xấu số…”. Vẫn chưa thể nguôi ngoai khi cơn lũ kinh hoàng gây nên những mất mát quá lớn, nhưng Tết này người dân xóm Trường vẫn có thể đón xuân trong niềm vui nhỏ bé.
