Đằng sau kế hoạch phóng rocket của Triều Tiên

CHDCND Triều Tiên đã lên kế hoạch phóng một quả rocket mang đầu đạn hạt nhân, có khả năng chạm tới vùng Alaska (Mỹ) vào đầu tháng 4. Dẫu vậy, chính quyền Bình Nhưỡng nhấn mạnh đây chỉ là một phần của chương trình đưa các vệ tinh vào không gian phục vụ mục đích hòa bình của họ.

Dưới đây là một số thắc mắc và giải đáp về sự kiện sẽ diễn ra trong khoảng từ 4-8/4 theo tuyên bố CHDCND Triều Tiên trước các hãng thông tấn quốc tế.

Về lý thuyết, tên lửa Taepodong-2 của CHDCND Triều Tiên có thể chạm tới vùng Alaska thuộc Mỹ. (Ảnh: AFP)

Tại sao Bình Nhưỡng tiến hành phóng rocket?

Bộ máy tuyên truyền của CHDCND Triều Tiên sẽ khắc họa một vụ phóng thành công như một biểu tượng mạnh mẽ cho sự lãnh đạo của Chủ tịch Kim Jong-il. Điều đó diễn ra sau khi tin đồn về cơn đột quỵ hồi tháng 8 đã làm dấy lên những nghi ngại về việc tiếp tục cầm quyền của ông Kim.

Sự kiện cũng có thể chứng tỏ với tất cả những người Triều Tiên rằng đất nước của họ đã phóng được rocket đưa vệ tinh vào quỹ đạo trước nước láng giềng giàu có Hàn Quốc. Seoul đang hy vọng làm được điều tương tự vào tháng 7 tới.

Trên mặt trận kinh doanh, CHDCND Triều Tiên sẽ có thể bán công nghệ tên lửa đã được thử nghiệm ra nước ngoài. Việc buôn bán vũ khí là một trong số ít những lĩnh vực xuất khẩu chủ chốt mà đất nước bị cô lập này buộc phải tiếp thị.

Nó có nguy hiểm không?

Phần lớn các chuyên gia không cho rằng kế hoạch phóng rocket của Bình Nhưỡng sẽ tạo ra bất kỳ hiểm họa tức thì nào đối với khu vực, trừ khả năng các mảnh vỡ của rocket sẽ rơi trúng ai đó hoặc vật gì đó khi lao xuống từ trên trời.

Về dài hạn, bất kỳ kiểu thử nghiệm nào của CHDCND Triều Tiên cũng gia tăng nguy cơ vì nó sẽ giúp nước này tiến gần hơn tới việc chế tạo một loại tên lửa có thể tấn công lãnh thổ Mỹ.

Một cuộc thử nghiệm thất bại sẽ mang lại những dữ liệu có giá trị cho CHDCND Triều Tiên nhưng đồng thời cũng sẽ là một điều xấu hổ đối với nước này. Vụ phóng thử tên lửa Taepodong-2 (có tầm xa ước tính tới 6.700km) đầu tiên và duy nhất của Bình Nhưỡng vào tháng 7/2006 đã thất bại sau vài giây.

Các chuyên gia cho hay, họ không tin là CHDCND Triều Tiên - nước từng thử nghiệm một thiết bị hạt nhân vào năm 2006, có khả năng thiết kế một vũ khí nguyên tử đủ nhỏ để gắn vào tên lửa. Tuy nhiên, Bình Nhưỡng vẫn đang nỗ lực sản xuất một đầu đạn hạt nhân như vậy.

Tại sao Bình Nhưỡng lại thông báo cho thế giới về vụ phóng rocket?

Việc này sẽ củng cố lập luận của CHDCND Triều Tiên rằng các động cơ của họ là hòa bình. CHDCND Triều Tiên nhấn mạnh, mọi quốc gia đều có quyền thám hiểm không gian một cách hòa bình và rằng các lệnh cấm vận của Liên hợp quốc nhằm ngăn cản nước này thử nghiệm tên lửa đạn đạo không được áp dụng trong trường hợp này.

Một vụ thử nghiệm tên lửa không khác với một vụ phóng vệ tinh?

Đối với Mỹ, Nhật và Hàn Quốc, không có sự khác biệt giữa hai động thái này vì CHDCND Triều Tiên sử dụng cùng một loại rocket (Taepodong-2). Cả 3 nước coi mọi hoạt động phóng thử vũ khí này là vi phạm các lệnh cấm vận của LHQ vì nó sẽ giúp Bình Nhưỡng cải thiện công nghệ tên lửa tầm xa.

Một cuộc thử nghiệm tên lửa hoàn chỉnh bao gồm cả việc đưa một đầu đạn hạt nhân tái tiến vào bầu khí quyển của mục tiêu và tạo ra thách thức công nghệ nhiều hơn so với một vụ phóng vệ tinh.

Các chuyên gia không chắc chắn về việc liệu CHDCND Triều Tiên thực sự có khả năng sản xuất một vệ tinh hoạt động, chưa kể đến việc có thể đưa nó vào quỹ đạo hay không. Tuy nhiên, họ cũng nhận định CHDCND Triều Tiên có thể làm được điều đó dựa vào các thiết kế sơ bộ của những vệ tinh thời Liên bang Xô viết.

Mỹ hoặc Nhật có thể bắn hạ rocket của Bình Nhưỡng?

Mỹ hoặc các nước khác có thể bắn hạ quả rocket khi nó còn nằm trên bệ phóng tại căn cứ tên lửa có tên Musudan-ri ở bờ biển phía đông CHDCND Triều Tiên.

Theo các chuyên gia, Bình Nhưỡng phải mất khoảng một tuần để chuẩn bị cho việc phóng rocket một khi quả rocket đã được đặt lên bệ phóng. Điều này khiến vũ khí của họ dễ bị tấn công.

Mỹ và Nhật đã triển khai các hệ thống phòng thủ tên lửa dọc đường bay của quả rocket mà Bình Nhưỡng đã công bố.

Những nguy cơ chính trị về việc tên lửa của Bình Nhưỡng bị bắn hạ rất lớn. Nhà chức trách CHDCND Triều Tiên đã cảnh báo sẽ xem một động thái như vậy là lời tuyên chiến.

Các chuyên gia phân tích cũng cho rằng, một vụ tập kích nhắm vào quả rocket của Bình Nhưỡng có thể dễ dàng làm dấy lên một kiểu xung đột nào đó trên bán đảo Triều Tiên, dẫn tới nguy cơ làm tổn hại các nền kinh tế lớn trong khu vực.

Có thể làm gì để ngăn chặn vụ phóng rocket hoặc trừng phạt Bình Nhưỡng?

Không nhiều lắm.

Mỹ, Nhật và Hàn Quốc gần như chắc chắn sẽ kêu gọi Liên hợp quốc thực thi các lệnh cấm vận CHDCND Triều Tiên. Tuy nhiên, cả 3 nước sẽ thấy ý định của họ vấp phải sự kháng cự từ Nga và Trung Quốc - hai nước thành viên thường trực có quyền phủ quyết tại Hội đồng bảo an LHQ và dường như không mong muốn trừng phạt Bình Nhưỡng.

Trong trường hợp này, Washington, Tokyo và Seoul sẽ kêu gọi siết chặt các lệnh cấm vận của LHQ chống CHDCND Triều Tiên, vốn đã được thực thi sau khi Bình Nhưỡng tiến hành vụ thử tên lửa tháng 7/2006 và thử nghiệm hạt nhân tháng 10/2006.

Các biện pháp trừng phạt nhằm giới hạn việc buôn bán vũ khí và các giao dịch tài chính của CHDCND Triều Tiên, đồng thời cấm nước này nhập khẩu các xa xỉ phẩm. Tuy nhiên, chúng chưa từng được tuân thủ chặt chẽ như mong đợi của một số người.