Diều hành giá xăng dầu: Không giao toàn quyền cho doanh nghiệp

Ngày 24-3, trước những thắc mắc từ dư luận về giá xăng dầu, Cổng thông tin điện tử Chính phủ đã tổ chức giao lưu trực tuyến với đại diện liên bộ Tài chính, Công thương và Tổng công ty Xăng dầu VN.

Trả lời trực tuyến, Thứ trưởng Nguyễn Cẩm Tú khẳng định: giá xăng VN không hề cao hơn giá thế giới - Ảnh: Thanh Đạm

Đã có nhiều câu hỏi được đặt ra về tình trạng giá xăng VN cao hơn thế giới, giá Petrolimex công khai cao hơn giá thật...

Chỉ thị trường... một nửa?

Mặc dù mỗi lần tăng giá, liên bộ Tài chính - Công thương đều lấy lý do để xăng dầu vận hành theo cơ chế thị trường, doanh nghiệp cần được quyền tự quyết tăng giá ở mức dưới 7%, tuy nhiên mới đây Bộ Tài chính lại không đồng ý tăng giá. Điều này khiến nhiều người đặt câu hỏi về sự nhất quán của nghị định 84/2009 về kinh doanh xăng dầu. Trả lời thắc mắc đầu tiên này trong cuộc đối thoại trực tuyến, Thứ trưởng Bộ Công thương Nguyễn Cẩm Tú cho rằng: “Chúng ta đang trong lộ trình thị trường hóa, nghị định 84 mới là một bước để tiến đến lộ trình này. Trong đó nói rõ xăng dầu vận hành theo cơ chế thị trường và có sự quản lý của Nhà nước”.

Sở dĩ lần này chưa cho doanh nghiệp tăng giá, theo ông Tú, là vì việc tăng giá có thể gây ảnh hưởng đến kinh tế xã hội nên cơ quan nhà nước có quyền can thiệp. Nếu doanh nghiệp lỗ, họ có thể báo cáo để liên bộ xem xét áp dụng các biện pháp bình ổn như giảm thuế, trích quỹ bình ổn bù đắp - ông Tú nói.

Trước câu hỏi tại sao các doanh nghiệp lại đề nghị tăng giá khá dày, ông Bùi Ngọc Bảo - tổng giám đốc Tổng công ty Xăng dầu (Petrolimex) - cho rằng do giá xăng dầu thế giới tăng, do điều chỉnh tỉ giá và các cơ quan yêu cầu trích quỹ bình ổn cao hơn, từ 200 đồng lên 300 đồng/lít.

Không cao hơn giá thế giới

Bổ sung trả lời của ông Bùi Ngọc Bảo, ông Nguyễn Cẩm Tú khẳng định giá xăng VN không hề cao hơn giá thế giới như một số chuyên gia phân tích. “Dư luận bảo giá trong nước cao hơn giá thế giới là sai, vì ở trong nước chúng tôi tính giá cơ sở theo giá bình quân 30 ngày, còn dư luận lại tính theo một thời điểm”.

Bình luận về việc các doanh nghiệp tăng giá xăng ngay sau tết, ông Nguyễn Cẩm Tú nói: “Doanh nghiệp tăng giá ngày 24-2 là đúng quy định. Còn chọn ngày đi làm đầu tiên để tăng giá, đứng ở góc độ nào đó là nhạy cảm vì chúng ta mới xây dựng cơ chế thị trường, người dân chưa quen”.

Ông Tú cũng trấn an nghị định 84/2009 không cho doanh nghiệp toàn quyền tăng giá mà “doanh nghiệp chỉ được tự tăng giá đến 7%, còn trên 7% họ không còn quyền tự quyết nữa. Trên 12% thì hoàn toàn do Nhà nước quyết định”...

Phân tích ý kiến cho rằng Nhà nước nên tự quyết giá xăng dầu vì còn độc quyền, ông Nguyễn Cẩm Tú nói nếu cứ khó khăn là giật lùi thì không thể tiến lên. “Trong kinh tế thị trường bao giờ cũng có sự tích tụ. Điều các nước đều làm là không cho doanh nghiệp lợi dụng để lũng đoạn, không cho doanh nghiệp khác lớn lên”. Ông Tú công nhận trong tổng số 10.000 cây xăng trên cả nước, Petrolimex có khoảng gần 2.000 cây và khoảng 4.000 đại lý. “Như vậy, Petrolimex chỉ có ưu thế ở 20% cây xăng không bị cạnh tranh. Còn các đại lý có quyền ký với doanh nghiệp khác”.

Theo ông Nguyễn Cẩm Tú, không chỉ Petrolimex công khai cách tính giá xăng dầu, sắp tới yêu cầu tất cả doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu đầu mối phải đăng công khai trên trang web của mình.