'Phập phồng' chờ quyết định về thuế thu nhập cá nhân

Nhiều cơ quan, doanh nghiệp và người có thu nhập chịu thuế đang “ngóng” quyết định chính thức về phương án miễn, giảm thuế thu nhập cá nhân (TNCN) được xem xét trong kỳ họp Quốc hội lần này.

Thời hạn phải nộp thuế, nếu Quốc hội thông qua là từ 1/7, khiến nhiều đơn vị gặp khó khăn trong việc triển khai vì thời gian quá gấp gáp.

Lãnh đạo một tờ báo lớn ở TP HCM cho rằng, thông tin triển khai Thuế TNCN lâu nay không rõ ràng. Theo quy định, năm 2008, đơn vị đã khấu trừ qua thu nhập (TN) từ nhuận bút và lương của cán bộ, nhân viên, phóng viên rồi đến cuối năm lại phải tốn nhiều thời gian, công sức để hoàn trả lại tiền cho người lao động (NLĐ).

Thông tin chưa rõ ràng, hướng dẫn chậm

“Những người phải đóng thuế sớm khá thiệt thòi. Như tôi, với số tiền hoàn lại gần 30 triệu đồng, lẽ ra tôi có thể làm được nhiều việc trong một năm”, anh H.Đ, phóng viên một tờ báo tại TP HCM nói.

Nếu tiến hành thu thuế TNCN từ 1/7, nhiều đơn vị sẽ gặp khó khăn. Ảnh: Đức Long.

Chị Nguyễn Anh Thy, nhân viên chuyên khai thác quảng cáo, cho biết, trước đây chị bị trừ thuế TNCN không thường xuyên từ tiền hoa hồng trên mỗi hợp đồng quảng cáo, trị giá chưa tới 1,5 triệu đồng. Nghe tin được hoàn thuế, kế toán cơ quan bảo lên Chi cục thuế TP HCM để làm thủ tục. “Số tiền được hoàn không nhiều mà thủ tục tất toán phức tạp, phải tốn công đi lại, nên tôi đã bỏ cuộc”, chị Thy kể.

Thông tin về miễn, giảm thuế chưa ngã ngũ, hướng dẫn chậm khiến cả cơ quan chi trả và người nộp thuế gặp không ít lúng túng thời gian qua là tình trạng khá phổ biến. Theo ông Trương Minh Chính, Giám đốc công ty TSI (chuyên ngành công nghệ thông tin tại Hà Nội), đầu năm 2009, doanh nghiệp này phải chen chân để kê khai mã số thuế (MST). Mất khá nhiều thời gian, công sức mà không thành vì cơ quan thuế phục vụ không xuể, doanh nghiệp đã tạm gác mối quan tâm này sang một bên.

Tương tự, bà Trịnh Thị Thanh Hà, Giám đốc Công ty TNHH liên kết Vạn Lý (Hà Nội), cho biết từ cuối năm 2008, công ty thực hiện các thủ tục kê MST cho NLĐ nhưng đến nay cơ quan thuế (Chi cục Thuế Đống Đa) vẫn trả lời là chưa xong. “Cũng may là chính sách này được tạm lùi thời gian thực hiện và chúng tôi chưa thu đồng thuế nào của nhân viên chứ không thì rất phức tạp”, bà Hà nói.

Tình trạng chung hiện nay là một số cơ quan không thu thuế TNCN, một số khác thì vẫn thu nhưng chờ... hạ hồi phân giải.

Chuẩn bị gấp gáp

Nếu phương án miễn thuế chỉ đến hết tháng 6/2009 thì nhiều cơ quan chi trả lo ngại thời gian chuẩn bị khá gấp gáp. Theo ông Hoàng Mai Dũng, Giám đốc Công ty TNHH Ánh Dương (TP HCM), nếu Quốc hội phê chuẩn quyết định thu Thuế TNCN bắt đầu từ đầu tháng 7/2009 thì các cơ quan, doanh nghiệp không có đủ thời gian chuẩn bị. Chung mối lo, Giám đốc Công ty Vạn Lý băn khoăn có phải vì doanh nghiệp chưa đi “đúng cửa” nên việc kê khai MST cho NLĐ vẫn chưa hoàn thành và đang cân nhắc “phương án” đẩy nhanh tiến độ công tác này.

Mang những băn khoăn này trao đổi với ông Nguyễn Văn Mơ, Phó cục trưởng Cục Thuế Hà Nội, thì ông Mơ trấn an: "Doanh nghiệp và người có TN không nên quá lo lắng". Ông Mơ lý giải, theo quy định, ngày 20 hàng tháng là hạn chót đăng ký, kê khai thuế tháng trước. Nếu Quốc hội thông qua phương án bắt đầu thu thuế TNCN từ 1/7 thì các cơ quan chi trả, người có TN vẫn có gần 2 tháng để chuẩn bị (chậm nhất trước 20/8 mới phải kê khai, tính thuế tháng 7). 

Chuẩn bị cho việc kê khai, tính thuế từ ngày 1/7, ông Mơ cho biết, với những đối tượng cần MST, Cục Thuế Hà Nội đều cấp ngay và cơ bản đã cấp hết. Riêng với những người làm công ăn lương, Cục thuế Hà Nội có một “chiến dịch” cấp riêng. Từ tháng 6, Cục thuế đã tổ chức tập huấn hướng dẫn việc thực hiện, thông tin khoản nào được miễn, được giãn, giảm, cách thức triển khai...

Cơ quan chi trả chỉ lập bảng kê về người có TN, gửi về cơ quan thuế (có thể gửi bằng thư điện tử hoặc in ra đĩa, gửi đường bưu điện). Ông Mơ nhấn mạnh, hồ sơ thuế TNCN sẽ không phải nộp về cơ quan thuế, trong đó, hồ sơ để  giảm trừ gia cảnh chỉ cần pho-to, không cần công chứng và không cần chứng nhận của bất kỳ cơ quan chức năng nào.

Theo phương án Chính phủ trình Quốc hội, đối với thu nhập từ kinh doanh, tiền lương, tiền công của cá nhân cư trú: đề nghị miễn số thuế đã giãn nộp 6 tháng đầu năm, cho giảm thuế TNCN từ ngày 1/7 đến hết năm 2009 với mức 200.000 đồng một tháng (số thuế phải nộp cao hơn 200.000 đồng một tháng phải nộp phần thuế cao hơn); miễn thuế với thu nhập từ bản quyền, nhượng quyền thương mại; miễn thuế với đầu tư vốn và chuyển nhượng chứng khoán đến hết năm 2010. Dự kiến thu ngân sách năm 2009 sẽ giảm khoảng 6.500 - 6.800 tỷ đồng, bằng 45% so với dự toán. Ông Nguyễn Đình Vu, Phó tổng cục trưởng Tổng cục Thuế, cho biết, 5 tháng đầu năm, số thuế TNCN được giãn nộp khoảng 4.000 tỷ đồng, trong đó khối làm công ăn lương là 3.200 tỷ đồng, khối cá nhân kinh doanh 400 tỷ đồng, khối cá nhân đầu tư vốn, chuyển nhượng chứng khoán 200 tỷ đồng và nhóm các đối tượng khác 200 tỷ đồng. “Với mức giảm 200.000 đồng một tháng, về cơ bản, cán bộ công chức, người Việt Nam làm việc trong các DN, cá nhân kinh doanh đều thuộc đối tượng được miễn thuế”, ông Vu nói.